1
استادیار اقتصاد کشاورزی، موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی. تهران. ایران.
2
استادیار اقتصاد کشاورزی، موسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران.
10.30490/etr.2026.367453.1058
چکیده
در میان محصولات کشاورزی، زعفران یکی از مهمترین محصولات صادراتی است که سهم و جایگاه مهمی در ارزآوری دارد. مطالعه حاضر به بررسی و تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران پرداخته است. جهت دستیابی به این هدف، در مرحله نخست، از ابزارهای تحلیلی توصیفی برای بررسی روند تولید و صادرات زعفران در دوره 1402-1393 استفاده شد. سپس، ساختار بازار صادرات زعفران ایران و تغییرات آن مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس، ارزش هر کیلوگرم زعفران صادراتی ایران در طول دوره مورد بررسی روند کاهشی داشته و از حدود 1400 دلار در سال 1393 به 950 دلار در سال 1402 رسیده است. بر اساس نتایج پژوهش، سهم کشورهای واسط از جمله امارات متحده عربی و اسپانیا که عمدتا صادرکننده مجدد زعفران هستند، کالا را از ایران وارد و با ایجاد ارزش افزوده به سایر کشورها صادر میکنند، قابل توجه است. همچنین نتایج نشان میدهد که شاخص هرفیندال-هیرشمن (HHI) برای مقاصد صادراتی از 0.45 در سال 2016 به 0.19 در سال 2023 کاهش یافته است. به عبارت دیگر، در دهه گذشته درجه رقابت در بازار صادراتی زعفران ایران بهبود پیدا کرده و تنوع در بازارهای صادراتی بیشتر شده است. در این راستا بهبود فرآوری، بستهبندی و بازاریابی مناسب و نیز رعایت الزامات بهداشتی و ایجاد محدودیت در صادرات فلهای محصول، میتواند با حذف کشورهای واسط و تنوعبخشی به بازارهای هدف صادراتی، سهم صادرات به بازارهای پرکشش و مقاصد اصلی مصرف را افزایش دهد. این رویکرد، میتواند صادرات مجدد توسط کشورهای واسطه را کاهش دهد.
جاودان,ابراهیم و شعبان زاده,مهدی . (1404). تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران. (e132454). اقتصاد کشاورزی و روستایی, 3(3), e132454 doi: 10.30490/etr.2026.367453.1058
MLA
جاودان,ابراهیم , و شعبان زاده,مهدی . "تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران" .e132454 , اقتصاد کشاورزی و روستایی, 3, 3, 1404, e132454. doi: 10.30490/etr.2026.367453.1058
HARVARD
جاودان ابراهیم, شعبان زاده مهدی. (1404). 'تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران', اقتصاد کشاورزی و روستایی, 3(3), e132454. doi: 10.30490/etr.2026.367453.1058
CHICAGO
ابراهیم جاودان و مهدی شعبان زاده, "تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران," اقتصاد کشاورزی و روستایی, 3 3 (1404): e132454, doi: 10.30490/etr.2026.367453.1058
VANCOUVER
جاودان ابراهیم, شعبان زاده مهدی. تحلیل بازار صادراتی زعفران ایران. اقتصاد کشاورزی و روستایی. 1404;3(3):e132454. doi: 10.30490/etr.2026.367453.1058